Polskie przedsiębiorstwa, w porównaniu do firm z innych krajów, składają znacznie mniej wniosków o dofinasowanie w ramach programów na badania, rozwój i innowacje. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej zamierza przedsiębiorcom przydzielić coacha.
W pierwszym pilotażowym konkursie pod nazwą Akcelerator EIC skierowanym do MŚP startowało blisko 2000 innowacyjnych MŚP z całej Europy. Każda z firm walczyła o kwotę ok. 4 mln euro. Ostatecznie bezpośrednie wsparcie uzyskało 75 firm, a wszystkie projekty ocenione jako doskonałe (w tym 6 polskich z 20 startujących) otrzymało pieczątkę doskonałości („Seal of Excellence”). Otwiera ona dostęp praktycznie bez konkursu do rozdzielanych w kraju europejskich funduszy strukturalnych.
„Do tej pory polskie firmy bardziej koncentrowały się na pieniądzach dostępnych w kraju, ponieważ poziom konkurencyjności w radzie jest bardzo wysoki. Ten konkurs jest dla firm bardzo ambitnych, które mają zamiar stać się firmami o miliardowej wartości i próbują wdrożyć technologie przyszłości. W Polsce jest potencjał, ale brakuje odwagi” – stwierdził prof. Jerzy Langer, członek Rady Doradczej przy Europejskiej Radzie ds. Innowacji (EIC).
W ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój (POIR) od 2014 roku dostępna jest kwota 8,6 mld euro. „W tej chwili ponad 80 proc. środków z tego programu zakontraktowano w ramach umów z przedsiębiorstwami i jednostkami naukowo-badawczymi” – poinformowała Małgorzata Szczepańska, dyrektor departamentu programów wsparcia innowacji i rozwoju MFiPR. Jak zaznaczyła, nadal dostępne są środki na przyszły rok. Na nowe konkursy dla przedsiębiorców przeznaczono 3 mld zł. Kolejne 2 mld wyasygnowano na konkursy, które już trwają i będą kontynuowane w 2020 roku.
Według Małgorzaty Szczepańskiej liczba firm, które realizują innowacyjne projekty badawczo-rozwojowe, nie rośnie, mimo że nakłady na działalność badawczo-rozwojową wzrosły o 1,2 proc. w stosunku do PKB.
„Chcielibyśmy, żeby coraz więcej firm zaczynało działalność innowacyjną i korzystało z możliwości, które daje POIR. Dlatego też uruchomiliśmy STEP1 (Sprawdzimy Twój Eksperymentalny Projekt). Chcemy dotrzeć do firm, które już mają pomysł na innowacje, wiedzą, że muszą podnosić swoją konkurencyjność i chciałyby wprowadzić pewne zmiany w swojej firmie” – powiedziała Małgorzata Szczepańska. „Ta ścieżka przeznaczona jest dla tych, którzy jeszcze nigdy nie skorzystali ze środków unijnych”- dodała.
Druga ścieżka skierowana jest również do firm, które dopiero zaczynają myśleć o innowacjach i nie wiedzą, w jakim kierunku pójść i jak rozwinąć swoja strategię.
„Chcielibyśmy wspólnie z Krajowym Punktem Kontaktowym zachęcić tych, którzy dopiero zastanawiają się nad innowacjami. Pragniemy pomóc firmom odważnie wchodzić w obszar innowacji, żeby przy naszej pomocy stawiały pierwsze kroki” – zapewniła przedstawicielka resortu funduszy. „Ta bezpłatna usługa – Innovation Coach będzie polegała na indywidualnych spotkaniach i analizie możliwości zaangażowania się w działalność innowacyjną” – podkreśliła.
Na małą liczbę wniosków projektowych składanych przez Polaków w Horyzoncie 2020 zwróciła też uwagę Katarzyna Walczyk-Matuszyk, z-ca dyrektora w Krajowym Punkcie Kontaktowym Programów Badawczych UE.
„Ponad 50 proc. polskich beneficjentów Horyzont 2020 to firmy. Jednak w obliczu kolejnego programu – Horyzont Europa i nowej Europejskiej Rady ds. Innowacji nasze apetyty rosną” – stwierdziła Katarzyna Walczyk-Matuszyk. „Dlatego pracujemy już nie tylko z najlepszymi, ale – dzięki projektowi Innovation Coach – także z tymi stawiającymi pierwsze kroki w świecie innowacji, aby przygotować ich do skutecznego aplikowania” – uzupełniła.
Jednym z beneficjentów Horyzont 2020 jest Saule Technologies, firma, która uruchamia właśnie linię do fotowoltaicznych ogniw perowskitowych. Perowskity są to krystaliczne materiały, które mają szansę wyprzeć krzem, półprzewodnik powszechnie stosowany w ogniwach fotowoltaicznych.
„W przyszłym roku ta linia będzie optymalizowana i mamy nadzieję, że w 2. kwartale będziemy wytwarzać pierwsze produkty na razie skierowane do rynku Internet of Things. Ta linia jest finansowana w ramach projektu, na który otrzymaliśmy dotacje w 2015 r. oraz z wkładu własnego” – powiedział Bartosz Bursa, dyrektor operacyjny Saule Technologies.
Saule realizowała już pilotażowe wdrożenia technologii perowskitowej w instalacjach przy współpracy z firmą Skanska w Warszawie. Technologię tę zastosowała również w Japonii, na elewacji hotelu należącego do japońskiego milionera Hideo Sawady, który kilka lat temu zainwestował w polską firmę około 20 mln zł.
